Historia żyrandoli

Nikt nie lubi ciemności, już od początku istnienia cywilizacji ludzie poszukiwali wygodnych form oświetlenia. Pierwszym narzędzie, które służyło do rozświetlenia mroku była pochodnia. Dług kij, który na końcu obwiązany był lnem nasączony w tłustej łatwopalnej substancji. Tego typu oświetlenia nie używano w pomieszczeniach mieszkalnych, chyba że posiadały dobrą wentylację. Służyły bardziej do rozświetlenia mroku, lub odpędzenia dzikiej zwierzyny. Światło dawała ludziom poczucie bezpieczeństwa oraz możliwość obrony.

Jedną z pierwszych najwcześniejszych form oświetlenia zwisających z sufitu, były proste żyrandole. Zbudowane z metalowych lub drewnianych połączonych ze sobą na krzyż belek. Zakończone szpikulcem, aby utrzymać i ułatwić wymianę świeczki. Początkowo można było je spotkać w kościołach. Jednak oczywiście szybko stały się zarezerwowane dla najmożniejszych grup społecznych, widywane w rezydencjach i pałacach. Co skutkowało, że zaczęto je upiększać.

ilustracjia średniowiecznego świecznika

Najwcześniejsza forma żyrandola widoczna na ilustracji średniowiecznego świecznika

Polikandylion

Duża potrzeba znalezienia wygodnej formy oświetlenia zrodziła polikandylion. Można powiedzieć, że jest to prymitywny prekursor dzisiejszego żyrandola. To on rozpoczął całą ich historię. Polikandylion, był to prosty wiszący okrągły świecznik w metalowej formie z przymocowanym dyskiem, zazwyczaj zawieszony na trzech linach lub łańcuchach. Budowany z wykorzystaniem materiałów takich jak brąz, złoto, srebro. Z miejscem na nawet 16 świeczników. Pochodził z okresu bizantyjskiego. Wykorzystywany był głównie do oświetlania sakralnych obiektów. Jego historia sięga V wieku. W późniejszych czasach ten rodzaj oświetlenia szybko został zaadaptowany na dworkach. Był przywilejem najbogatszych grup społecznych. W domach już ich raczej nie znajdziemy, jednak aktualnie można je podziwiać w muzeach.

polikandylion

Polikandylion po konserwacji z brązu, odkryty w koptyjskim klasztorze.

Sposób, w jaki były zawieszane żyrandole pod sufitem, dawały nie tylko możliwość równomiernego rozprzestrzeniania się światła, ale także pomniejszały optycznie pomieszczenie. Dlatego idealnie nadawały się do sal z wysokim sufitem, dając efekt ciepłego i przytulnego pomieszczenia. Do dziś żyrandole świecznikowe, są używane, aby ocieplić klimat naszych mieszkań oraz nadać eleganckiego charakteru.

Żyrandole w czasie renesansu i baroku

Renesans był czasem wielkich poszukiwań. Epoka ta przyniosła wielki rozwój w dziedzinie kultury i sztuki. Poszukiwano idealnego środka. Wielką rolę odegrał złoty podział, który był wykorzystany już w planach budowli na Akropolu. Wielu artystów i architektów tworzyło swoje dzieła z zachowaniem idealnego stosunku. Zgodnie z poglądem, takie proporcje wyglądają estetycznie. W XV wiecznych projektach żyrandoli, bazujących na polikandylionie, dodawano do nich kolejne okrągłe poziomy z miejscami przeznaczonymi na świecie. Zachowując ich estetyczny styl, ale również po to, aby zwiększyć możliwości oświetlenia oraz ograniczyć skapywanie wosku.

Żyrandol z dwoma poziomami

Żyrandol z dwoma poziomami.

Dopiero w epoce baroku żyrandole zostały mocno urozmaicone różnymi ozdobami. To czasy, które odegrały wielką rolę w późniejszym kształtowaniu się tego typu oświetlenia. Projektanci zaczęli tworzyć różne ciekawe i luksusowe konstrukcje. Zdobiąc je miedzianymi blaszkami, złotem, srebrem lub kryształami. Od 1700 roku równie chętnie było wykorzystywane szkło, znanym modelem był żyrandol z Murano dla Veninieg. Wraz z coraz większą ilością wykorzystanych materiałów do ich budowy. Waga żyrandoli proporcjonalnie wzrastała, podstawą bezpieczeństwa stały się mosiężne uchwyty i łańcuchy, które wykorzystywane są do dziś i stanowią ich tradycyjny element.

Żyrandol w epoce baroku

Żyrandol w epoce baroku

Rewolucja elektryczności

Po rewolucji elektryczności, gdy nadeszły lampy zasilane prądem. Przepych stosowany w żyrandolach przy użyciu elementów ozdobnych jak kryształy, straciły na popularności. Znaczenie zaczęły mieć żyrandole skierowane do grupy średnie, dla której odblaskowe elementy były zbędne. Głównie liczyła się skala produkcji oraz cena.

Żyrandole na dobre przyjęły się na początku XX wieku. Jednak pierwsza połowa wieku nie przyniosła dużych zmian w ich kształcie ze względu na przyjęcie się innych forma oświetlenia punktowego jak lampy biurkowe czy kinkiety.

Głód nowych ciekawych form narodził się po II wojnie światowej. W pracowniach takich projektantów jak Achille Castiglione, Gio Ponti, Ingo Maurer czy Gino Sarfatti żyrandole zostały przywrócone do życia, rozpoczynając swoją nową przygodę. Niemiec Ingo Maurer bawił się różnymi kształtami i wzorami, tworząc m.in. słynny model Birdie z żarówkami Edisona, które zawieszone są na cienkich drutach wraz ze skrzydełkami. Żyrandole zaczęły stanowić główny punkt źródła światła oraz dekoracji w naszych domach po dzisiejszy dzień.

Żyrandol Ingo Maurer Birdie

Żyrandol Ingo Maurer „Birdie”

Współczesne żyrandole

Dziś ten rodzaj oświetlania możemy spotka w wielu domach. Tak jak kiedyś, równie dziś stanowią centralny punkt oświetlenia oraz dekorację. Dzięki drodze jaką przeżyły mamy dostęp do wielu stylów od setek producentów i projektantów. Od tradycyjnego żyrandola ze świecznikami z zachowaniem świecznikowej formy polikandyliona, po żyrandole nowoczesne z wykorzystaniem źródła oświetlenia LED. W ciekawych i najbardziej abstrakcyjnych formach.

żyrandole nowoczesne

Nowoczesny żyrandol „SAMANTA”

Żyrandole klasyczne

Klasyczny żyrandol „PARIS WHITE”

Żyrandole świecznikowe

Żyrandol świecznikowy „Crudo”

Żyrandole z abażurem

Żyrandol z abażurem „Siena”

Komentarze ()

Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką dotyczącą cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce